تلاطم در بــازار مسکن انگلستـان

اقتصادی
Typography

قیمت مسكن در انگلیس ماه گذشته یعنی در ماه جولای، با 4/ 0 درصد افزایش به ركورد جدیدی رسید. برآورد كلی كه از میانگین قیمت‏ها در شهرهای انگلیس منتشر شده‏است، نشان می‏دهد كه این میانگین قیمتی به 195 هزار و 621 پوند رسیده‏است.

این درحالی است كه با اجرای قانون جدیدی كه دولت حزب محافظه‏كار انگلیس آن را تدوین كرده، خریداران مسكن در 6 ماه اول سال‌جاری میلادی 275 میلیون پوند مالیات كمتر نسبت به سال گذشته پرداخت كرده‏اند. این كم شدن پرداخت مالیاتی هنگام خرید مسكن نتیجه حذف هزینه تمبر مالیاتی برای خریداران است. این قانون را حزب محافظه‏كار حاكم اخیرا به عنوان بخشی از سیاست‏هایش برای تسهیل خرید مسكن تدوین كرده و به اجرا گذاشته است. در ماه اول اجرای این قانون یعنی در ماه ژوئن، قیمت مسكن كاهش یافت و تورم قیمت‏ها به پایین‏ترین حد طی دو سال گذشته رسید.

اما با افزایش قیمت در ماه جولای، بار دیگر تورم قیمت مسكن به 5/ 3 درصد بازگشت، رقمی كه كارشناسان اقتصادی در سراسر انگلیس می‏گویند دارد هم‏پای رشد درآمدها پیش می‏رود. روند رشد درآمدها در انگلیس این روزها خودش روندی ركوردگونه شده است. این روند با ثبت رقم 4 درصدی اكنون در تاریخ اقتصاد این كشور ثبت شده است. هم پا شدن رشد درآمدها با رشد قیمت‏ها، باید قاعدتا به معنی رونق خرید و فروش و ثبات در بازار مسكن شود، اما همه اینها به این مساله بستگی دارد كه آیا ساخت‌وساز مسكن هم خودش را با این روند بازار هماهنگ می‏كند یا نه. یعنی باید دید آیا با رشد تقاضا، عرضه مسكن و ساخت و ساز آن هم به اندازه كافی صورت می‏گیرد یا نه. همین موضوع می‏تواند سرنوشت توازن قیمت‏ها را تعیین كند. 

مسكن موضوع مهمی در بحث‏های اقتصادی انگلیس است. در جریان انتخابات پرجدل امسال، این موضوع از محورهای مناظره‏ها و بحث‏های تبلیغاتی نامزدها بود. وعده افزایش قدرت خرید مردم در بازار مسكن و چگونگی این كار از موضوعات این بحث‏ها بود. بعد از تمام شدن انتخابات، پرداخت وام خرید مسكن رونق بیشتری گرفت. خرید و فروش هم بعد از ركود در زمستان، افزایش یافت، اما نكته قابل توجه در ماه‌های خرید در این بازار، كاهش شمار فروشندگان بازار است. درواقع اكنون رقابت در برخی شهرها و نقاط، میان فروشندگان مسكن است. به همین خاطر اكنون نگرانی اصلی بازار مسكن انگلیس پاسخ به این سوال است كه آیا عرضه خودش را با تقاضا هم‏پا می‏كند یا نه. كه اگر اینطور نشود، فروشندگان كمتر می‏شوند و این به زیان خریداران است. یعنی وعده افزایش قدرت خرید مردم تحقق نمی‏یابد. 

در ماه‌های اخیر با حذف تمبر مالیات خرید، 235 هزار خریدار مسكن هر كدام به طور متوسط 1800 پوند كمتر در صورتحساب خریدشان پرداخت كرده‏اند. از سوی دیگر با شناور كردن سیستم مالیات مسكن به صورتی كه نرخ مالیات درصد شناوری از قیمت پرداختی خرید مسكن باشد، رقابتی‌شدن نرخ‏ها در برخی نقاط را از شدت گذشته انداخته‏است. با این دستكاری‏ها در قوانین و پرداختی‏های مالیات خرید مسكن، برخی خانه‏های لوكس گران‏قیمت بالای 250 هزار پوند مشتری بیشتری پیدا كرده اند. این درواقع یكی از اهداف دولت انگلیس بود. منتقدان اقتصادی دولت انگلیس در سال‌های اخیر از اینكه سرمایه‏گذاران خارجی به ویژه چینی، بازار مسكن انگلیس به ویژه شهر لندن را تصرف كرده‏اند، اعتراض داشتند. اكنون با افزایش نرخ مالیات برای این سرمایه‏ گذاران و كاهش مالیات برای خریداران داخلی، دولت قصد برهم زدن این توازن را دارد. به این ترتیب و با این تغییر قوانین، معافیت مالیاتی برای خانه‏های گران‏قیمت‏تر بیشتر می‏شود و مشتری‏های این خانه ها هم بیشتر. 

اما نكته دیگری كه از پس این رونق بازار مسكن نمایان شده، افزایش سود و رونق كار صاحبخانه‏هایی است كه خانه را به قصد اجاره و تامین درآمد می‏خرند. جدیدترین آمار رسمی كه در این باره در انگلیس منتشر شده نشان می‏دهد، سود این افراد از سال 1996 تا كنون یعنی در دو دهه گذشته، 1400 برابر شده‏است. همین رقم كافی است كه همه را به فكر این كار بیاندازد، اما همین وضعیت باعث انتقاد شدید كارشناسان و تحلیلگران و فعالان اجتماعی شده‏است. آنها دولت را متهم می‏كنند كه با سیاست‏های خود به جای آنكه نیازمندان و مصرف‏كنندگان واقعی و درواقع خانه‏اولی‏ها را قادر به خرید مسكن كند، کسانی را كه از این راه سود و تجارت می‏كنند صاحب خانه می‏كند. آنها می‏گویند همین وضعیت باعث شده كه جوانان از حالا امیدشان را برای اینكه با دستمزد و پس‏انداز صاحب مسكن شوند از دست بدهند. چون می‏بینند كه این بازار در اختیار كسانی است كه پول بیشتری دارند و به دنبال سود بیشتر هستند نه به دنبال مصرف. سال‌ها افزایش قیمت مسكن در بازار انگلیس، باعث شده كه با وجود بحران مالی سال‌های اخیر، سرمایه‏گذارانی كه مثلا 18 سال پیش در این بازار سرمایه‏گذاری كرده‏اند اكنون سود هنگفتی داشته باشند. روند صعودی اجاره‏بها هم در سال‌های اخیر شیب بیشتری داشته‏است. همین شیب باعث شده كه این سود برای سرمایه‏گذاران بیشتر شود. این سرمایه‏گذارانی كه برای تامین درآمد و برای اجاره دادن مسكن می‏خرند، از دریافت وام‏های كلان هم بیمی ندارند چون اقساط آن را با اجاره‏بهای مسكن می‏پردازند. 

اكنون مسكن برای سرمایه‏گذاران انگلیسی به موضوعی جذاب تبدیل شده و این برای مصرف‏كنندگان و برای اجاره‏نشین‏ها اصلا خبر خوبی نیست. سرمایه‏گذاری در مسكن سود بیشتری نسبت به سپرده‏گذاری در بانك یا صندوق سرمایه‏گذاری یا حتی بازار سهام دارد.  همین ناامیدی موجب شده كه بر اساس گزارش اداره آمار انگلیس شمار افراد 20 تا 45 ساله‏ای كه برای خرید مسكن پس‏انداز یا در بانك به امید دریافت وام خرید مسكن،سپرده گذاری می کنند، در سه سال گذشته كاهش یابد. این كاهش البته هنوز چندان هم قابل توجه نیست. یعنی هنوز 43 درصد انگلیسی‏هایی كه در این گروه سنی هستند برای خرید مسكن سپرده‏گذاری بانكی یا پس‏انداز می‏كنند، اما كم شدن این گروه، پیامی دارد.