جنــــــون آپـــــدیت بـــــــودن

شبکه های اجتماعی
Typography

در اینترنت چه می کنیم و اصلاً چرا این همه زمان به این گردش مفرح و هزار رنگ اختصاص می دهیم؟ در جوابی ساده می توان گفت برای اینکه در کورس نظر دادن، از رقبایی که هر روز در محل کار، کافه، دانشگاه، و مهمانی ها با آنها روبه رو می شویم عقب نمانیم.«این نخستین چیزی است که به دست می گیرید و آخرین چیزی است که قبل از خواب در دستتان است.» این جمله تبلیغاتی یک شرکت سازنده تبلت است و بیشتر به سبک محصولی که ارائه می دهد تأکید دارد. اما مسأله این است که این روزها با افزایش گوشی های هوشمند و تبلت ها تب گردش در فضای اینترنتی افزایش پیدا کرده و دیگر مخصوص جوانان هم نیست و بزرگسالان را هم در برگرفته است. اما هنوز بیشتر مصرف کننده ها و گردش کننده ها در فضای باز اینترنت جوانان هستند. «تا جهان روز و شب قلمرو آنان باشد» آن طوری که شرکت های اینترنتی این روزها قولش را به همه می دهند. اطلاعاتی که همه جا هستند در جیب مان در ماشین مان و حتی در ابرهای بارور از دیتا.

 از جان اینترنت چه می خواهیم

در اینترنت چه می کنیم و اصلاً چرا این همه زمان به این گردش مفرح و هزار رنگ اختصاص می دهیم؟ در جوابی ساده می توان گفت برای اینکه در کورس نظر دادن، از رقبایی که هر روز در محل کار، کافه، دانشگاه، و مهمانی ها با آنها روبه رو می شویم عقب نمانیم.

لابد می پرسید از چه چیز عقب نمانیم؟ از رقبایی که مثل ما هر روز در این فضا خبرها، ابراز عقاید، آخرین عکس های فلان هنرپیشه و جنجالی که زیر عکس هایش به پا شده را دنبال می کنند عقب نمانیم. چون هیچ اهمیتی ندارد ما این کامنت ها یا آن فیلم مورد بحث را دیده باشیم، فقط کافی است با یک جست و جوی کوچک از وجود چنین پدیده ای مطلع شده باشیم تا بتوانیم با همین سرک کشیدن ها و پیروی از فلان شخصی که به نظرمان درست فکر می کند و روشنفکر است بتوانیم نظر و تحلیلی ارائه دهیم.

تنها برای اینکه از رقابت با دوستان تا گردن مسلح به آخرین تئوری های دست و پا شکسته فلان روشنفکر فرانسوی بازی را نبازیم تا مبادا بی سواد فرهنگی شناخته شویم. این فشار دائم و هر روزه و هر لحظه را روی خودمان احساس می کنیم تا بتوانیم با همین دانایی بدون عمق، پست های فوق روشنفکری در شبکه های اجتماعی بگذاریم، تا سری در سرها پیدا کنیم و آن دوستی که آخرین بار با تحلیلش ما را مرعوب خود کرده بود را سرجایش بنشانیم.

دنیای جملات بدون سند

حتماً برای شما هم پیش آمده که در کافه ای پر از دود سیگار نشسته باشید و در آن مه غلیظی که اطرافتان را گرفته و چشم چشم را نمی بیند صحبتهای دو نفر را که با حرارت در حال صحبت کردن در زمینه موضوعی هستند که شما در آن تحصیل کرده اید و زمان زیادی به مطالعه به آن مسأله اختصاص داده اید به گوشتان بخورد. هرجمله آنان باعث شده خنده ای کوچک روی لبانتان بنشیند. از این حجم عجیب نظرهایی که هیچ منبعی جز صفحات پر شمار و بی سروته اینترنت ندارد. یا جمله ای گل درشت از نویسنده ای بزرگ که کافی است در عرض دوثانیه بفهمید که این جمله هیچ ارتباطی با نظرات آن نویسنده ندارد و فقط جمله ای است که به صورت ادواری به کسی نسبت داده می شود.

بله این روزها همه سرشان شلوغ است،شلوغ تر از تمام نسل های گذشته، چون هر روز زیر رگبار اطلاعاتی به سر می بریم که هیچ ارتباطی به ما ندارد و از گوشی ها و تبلت های ما سرریز می شود در ذهنمان. ما بشدت در حال تقلید هستیم. تقلیدی بدون هیچ تأثیری از خودمان در آن زمینه. ما غرق شده در دنیای پیچیده اطلاعات و ارقام هستیم. از آخرین قیمت بورس برند محبوبمان تا آخرین نتیجه فوتبال در گوآتمالا، تا نظرهایی راجع به خشونت های خانگی و نظرات آوانگارد در رابطه با آخرین کتاب ماریوبارگاس یوسا. بله هر روز سرانه مطالعه پایین تر می آید و مصرف اینترنت بیشتر. ما در این آشفته بازار هر روز دسترسی مان به منابع دست اول کمتر می شود منابعی مانند کتاب.

دانایی محدود

دانایی ما به صفحاتی که در شبکه های مختلف اینترنتی لایک کرده ایم محدود شده است. آنها به ما می گویند چطور فکر کنیم؟ چطور زندگی کنیم؟ یا چطور لباس بپوشیم و چه بخوریم. شبکه های گسترده اطلاعاتی راجع به ریزترین مسائل ما می دهند و ما که سرگردان در این فضای دیتایی هستیم کم کم مسخ می شویم. بدون آنکه حتی خودمان بفهمیم. لایف استایلی که هر روز در تأثیر از فلان نوشته یا فلان جمله تغییر می کند و ما، مانند اپلیکیشن های موبایلمان به روز می شویم تا مورد قبول دوستان اینترنتی بیشتری باشیم.

یک روز کلاه چه گوارایی به سر می گذاریم و یک روز دیگر سبیل نیچه ای تا شبیه روشنفکرها شویم. یک روز هم در دنیای تی شرت های خود غرق می شویم. به روز بودن تا مرز جنون. ما حتی مهلت سکوت کردن را هم از دست دادیم. انگار باید راجع به هرچیز و هر مسأله ای واکنشی داشته باشیم. انگار سکوت کردن در مواقعی که اطلاعات لازم و کاملی نداریم یک گناه نابخشودنی است. چون فکر می کنیم اگر راجع به مسأله ای نظری نداشته باشیم جزو انسان های مدرن و امروزی قلمداد نخواهیم شد.

این سرگرمی من است

علیرضا یک جوان ۱۹ ساله است، با او از طریق مسیج شخصی در اینستاگرام صحبت کردم. او از هر روز و لحظه اش در اینستاگرام عکس می گذارد لحظه ای در دانشگاه، لحظه ای در کافه، لحظه ای در ترافیک و همیشه زیر عکس هایش جملات زیبایی از فلاسفه و شعرا می گذارد و تعداد زیادی فالوئر دارد که بیشترشان هم سن و سال های خودش هستند. از او می پرسم چطور گوشی اش را همیشه شارژ نگه می دارد تا بتواند از همه لحظه های زندگی اش عکس بندازد؟ می خندد و می گوید یک شارژر همراه دارم تا بتوانم همیشه آنلاین باشم. مخاطبانم منتظر عکس هایم هستند. می پرسم این جملاتی که می گذاری را خودت از کتاب ها انتخاب می کنی؟ می گوید نه، یک مجموعه دارم که منتخبی از جملات قصار است و هر بار یکی از آنها را انتخاب می کنم. در واقع وقت کتاب خواندن ندارم و بیشتر سرم به درس های دانشگاه گرم است. او در آخر می گوید این هم سرگرمی من است.

با یکی از دوستان پدرم صحبت می کنم، او یک مرد میانسال است که در شهرستان آجیل فروشی دارد. او برای من هر روز خبری در تلگرام می فرستد و خبرهایش هیچ وقت یک مضمون مشخص ندارد. از بسته شدن فلان رستوران تا آخرین بمباران داعش، گاهی هم قطعه شعر طنزی یا گزیده ای از کتابی. به او زنگ می زنم و از او می پرسم خودش هیچ وقت لینک خبرها را باز می کند تا آنها را بخواند یا همین طور از این گروه وآن گروه برای دوستانش ارسال می کند؟ می گوید گاهی می خوانم، البته بیشتر اخبار داخلی را، بقیه را حوصله نمی کنم. اینترنتم جواب نمی دهد. ولی تأکید دارد که خبرها را با توجه به شناختش از مخاطب می فرستد و می داند چه خبری برای چه کسی جذاب تر است.

از او می پرسم کتاب یا روزنامه هم می خواند، چون می دانستم آدم کتاب خوانی بوده. می گوید:« نه عمو، دیگر حوصله ندارم. چشم هایم هم ضعیف شده، این شبکه های اجتماعی برای همین است دیگر. آدم در جریان قرار می گیرد.»

محمد معصومیان

 

 

برای عضویت در خبرنامه هفته نامه پرشین؛ نشانی پست الکترونیکی خود را در فرم زیر وارد نمایید. پس از آن به صورت خودکار ایمیلی به نشانی شما ارسال میشود، برای تکمیل عضویت خود و تایید صحت نشانی پست الکترونیک وارد شده، می بایست بر روی لینکی که در این ایمیل برایتان ارسال شده کلیک نمایید. پس از آن پیامی مبنی بر تکمیل عضویت شما در خبرنامه هفته نامه پرشین نمایش داده میشود.